د ښاغلی عبدلحی حبیبی ښکلی شعرونه

 

دزره سره


راسه زړگيه ما ته وايه د پښتو خبري
د پښتانه د تير تاريخ او د ژوندون وينا
د لوي لودي او د غلجي سوري گډون وينا
د لوي پښتون د عظمت بيا د بيلتون وينا
راسه چي گښينو سره
د چا په ياد داسي زړگيه تا پريشان وينم
په څه کړاو دي هسي شاني ځلبلان وينم
دا ستا له منځه د سرو وينو رود روان وينم
څه ده در پيښه
زړگيه هيښه
راته ووايه لږ څه
له درده سوزه وينا
زړه راته خپور کړ له درده د خپل گروم داستان
د پښتانه د تير عظمت جلال او نوم داستان
د پښين، بنو، د پيښور او د سدوم داستان
ده ويل: اټک چيري ولاړ؟
خوشحال خټک چيري ولاړ؟
بولان، کوږک چيري ولاړ؟
زما نه هيريږي د مابڼ او د سوات سيمي
د اباسين، د شال، د ژوب او د کوهاټ سيمي
هغه د تورو د بريښناوو او د پاټ سيمي
څنگه به هير کړم زه
د هغو غرونو ښکلا
دا پيښور، دا تيرا
ټوټې ټوټې کړ زمانې عظيم هيواد د پښتون
لږ نه دي پاته هغه بزم چي مو درلودي پرون
اباسين ژاړي پر دې حال باندي په څنگه تاخون
زموږ پر ذلت ژاړي
پر تير عظمت ژاړي
څنگه په ورټ ژاړي؟
سپين پښتانه هلته په څنگه سوزند اور سوځي
د ناپاکانو په ظلمو کي خور او ورور سوځي
بيا مي زړگى د غليمانو په پيغور سوځي
آسمان کړې به جفا؟
څوني تر کومه په ما؟
اروې که نه دا وينا؟
لاس که مي بر سي، کړم به ا آسمان دړي وړي
وينم له تا نه په کلو کلو جفا ناوړې
تر څو به اورم د غليم خبري بړي بړي
زه به ذليل نه يم تل
وخت به مي راسي يو بل
لاس به مي بر سي يو ځل
زه به پښتون ته پر دنيا يو ښکلي کور جوړ کړم
بيا به خپل باغ په ښو گلونو ښه سمسور جوړ کرم
د لوي پښتون په لوي نامه به لوي انځور جوړ کړم
د څپله وروه سره
به سمه غاړه غړي
د محبت په کړي
بيا به نو وايمه دنيا ته چي زه سيال يمه
د حق مرستيال يمه
زه مينه پال يمه
کړمه به جوړه يوه ښکلي د پښتون دنيا
وي به روښانه د پوهني د وړانگو په رڼا
سي به زانگو د انسانتوب دغه سپيره پښتونخوا
د پوهي روغي سيمه
د برم او جوړي سيمه
د پښتونوالي د لوړتيا د عظمت زانگو
د لوړ همت، د عالي فکر، د نهضت زانگو
د انسانتوب، د فضيلت،د محبت زانگو

 

 

سره  وبا


چي گـــــــــــــــــډه پــــــــــــــــــه وطـــــــــــن شوه سره وبا کلي په کلي
د خداي مسلمانان ئې کړل تبــــــــــــــا کــــــــــلي پـــــــــــه کـــــــــلي
مــــــــــــــــــــرگــــــــــــــــــــــو ده را بللې، دې ددانـــــــــــــو مـــرتدانو
سړه کړه نامراديو د مـــــــــــــــــــرگ خــــــــــــــــوا کــــــلي پـــه کلي
اجل دي چي راوزي له توپو، له مشيــــــــــــــــــــــــــن گــــــــــــــڼو
ځوانۍ دي رژولې دې بلا کـــــــــــــــــلي پــــــــــــــــه کــــــــــــــــلي
سپيره کړل بمباريو ودان کلي، شنه کښــــــــــــــــــتونــــــــــــــه
ټانکونو بورجلونه کړل بېديا کــــــــــــــلي پــــــــــــه کــــــــــــــلي
بمونه شپه او ورځ اوري د روس له جــــــــــــــهــــــــــــــــازونــو
سړې ويني دي بهاندي شا و خــــــــــــوا کـــــــلي په کــــــــــــلي
ځنگلونه د دې پاکو غرو طعمه شوه د نـــــــــــــــاپـــــــــــــــالمو
ور تيږي په دې اور کي پښتونخوا کـــــــــــــلي پـــــــــــــه کلي
صرفه نه پر وړو، نــــــــــــه پـــــــــــــــــــــــــه زړو شته، نه په ښځو
کشتار دي، قتل عام دي برملا کلي پـــــــــــــــــه کــــــــــــــــــــلي
پراته دي گام په گام د شهيدانو په ســـــــــــــــــــرو ويــــــــــــــــنو
لو گډ د ژوندانه دي نــــــــــــــــــن سبــــــــــــــا کلي پـــــــــــــــه کلي
د غوښو په خـــــــــــــــــوراک ئــــــــــــــــــې ځناور رسېداي نشي
هوا شوه له لاښونو څــــــــــــــــه خـــــــــــــــــوســــــــــا کلي په کلي
وطن شو سره بتۍ پکښي نېنې دي د ســـــــــــــــــــرونــــــــــــــــو
ځوانان د پښتنو شوه نيــــــــــــــــمه خــــــــــوا کلي پــــــــــه کلي
سرونه شول بې بيئ، ژونـــــــــــــدونــــــــــونه بې ارزښـــــــــــته
اوس ويني د ســـــــــــړو شــــــــــــــــولې وړيــــــــــــا کلي په کلي
سپکتيا وهل کوټل، بند و زندان، ژوبلي مــــــــــــرگـــــونه
نصيب د خان، بډاي، شيخ و ملا کلي پـــــــــــــــه کــــــــــــــلي
واړه يتيم يسير، ميرمني، کونډي، بـــــــــــــــوري وراري
کمبلي دي هواري، د پـــــــــــــــاتــــــــــــــــا کـــــــــلي په کــــــــلي
ښراوي دي، ژړاوي دي، چيغاري دي، کـــــــــــــوکـــــاري
سړې ساندي دي د بورو هــــــــــــــــره خـــــــــــوا کلي په کلي
تاړاک د چنگيزيانو مو اوس هېر شو، چي رالويـــــــــږي
دا ټکي د خلقيانو له تنا کــــــــــــــــــلي پــــــــــــــــــــــه کـــــــــــلي
په سيله به سلا او په وســـــــــــــلو ئـــــــــــــې وژل کــــــــــــيږو
پر روس مو ځکه پور ده خون بها کـــــــــــلي پـــــــــــــه کلي
موږ هم آخر بشر يو، د کريملين صــــــــــــوبــــــــــه دارانو!
پر څه مو پخپل ملک کي کړو تـــــــــــبا کـــــــــــلي په کلي
د زوي زړه مو  تر خوله شه موږ مو تپ په سره وبا کړو
پخپل وطــــــــــن مو گـــــــــــــډه شـــــــــــــــه وبا کلي په کلي
کاڼــــــه مـــدعيان دي، د بشر د حــــــــــــق غــــــــــــــوښتلو
هيڅ نه اروي، دا زموږ د غم غوغا کلي په کــــــــــــــلي
اې لويه قدير خدايه! دغه خواست مو ته قبول کـړې
خلقيان د دې وطن کړې پو پنــــــــا کـــــــــلي پــــــه کلي

د پلارونو  ‌ږغ

ابو الفتحه! سر که پورته

ميوندي! قلم را واخله

اې محموده! را ولاړ سه

د بري علم را واخله

احمد شاه! سترگي که روڼي

ذوالفقار دي سم را واخله

ميرويس خانه! زموږ خوا ته

په الطاف قدم را واخله

مگر ستاسي روح په موږ کي، د ژوندون احساس پيدا کړي

بيا د علم جنډې لوړي، پښتون قام نشو و نما کړي

اې شير شاهه! يوار گوره

له سهسرامه و دې خوا ته

اې خوشحاله ! نظر وکړه

پښتون پروت دي خوا و شا ته

د مهمند و نام ورو

چي مو علم کي را زياته

د پښتون قام مشرانو

تاسي لاړاست موږ يو پاته

نن خو ستاسي کار نامې دي، چي به زموږ د ژوند اساس وي

که مو دا لاره کړه ټينگه، نو پښتون به ضرور پاس وي

 

د هلمند

 


چي
زاهدپهميولږشونډهلنــــــــدهکړه
پهتيندکوکييېجوړهعربـــــــــــدهکړه
 
تندهنهسولهپهماتهدرنــــــــدانـــــو
پهاندو،ايندويېتشهميــــــــکدهکړه
 
ساقينهوهسيمستاوغــرقپهميو
دارندياومينوشييېلهمازدهکړه
 
خلکواييدپردېترشااســــــراردي
څهخونهووچييېپورتهداپردهکړه
 
سيلداوښويېلهسترگوراايلهسو
شرمندهيېهمآموهمنـــــــربــــدهکړه
 
پسلهډيرهميداښکليشعــرووې
هنگامهدساړهشعرميتـــــودهکړه

 

شپوژمی


د آسمان سپيني سپوږميه!
مخ دي روڼ، تندي دي ورين دي
شا و خوا دي پلوشې ځي
په رڼا دي تور بڼ سپين دي
د ويرجنو خواله گري
راسسه زره مي ډير غمگين دي
راسه زما گراني پي مخي!
چي يو دم د زړه خواله کړو
سره کښينو لاس تر غاړه
خوا په خوا سره پاله کړو
ښکلۍ پيغلۍ مه شرميږه
پټ دي ولي تر غره مخ کي؟
ته يې زما د زړه ملگرې
تل به نورو پر موږ رخ کي
په کوچيني هم ته زما وې
ما به تا ته تل اخ اخ کي
چه کوچني وم ما بللې
ته "الا کوکو" سپوږمۍ!
له هيواده ليري گرځم
زما په زړه پوري ملگري!
د وطن بل څوک خو نسته                   
دلته يم يوازي ليري
نه خواږه ياران خپلوان سته
نه د دوي خوږې خبري
يوه ته يې زما ملگرې!                         
راسره يې له هيواده
هم هورې يې هم دلې يې
خداي دي تل ولره ښاده
چي زه درومم، ته هم درومې
چي زه ناست يم، ناسته ته يي
په ځغستا را سره ځغلې
چي بيده يم ته بيده يې
وفاداره ښکلې پيغله
ته سپوږمۍ، که پښتنه يي؟
ستا وفا د پښتنو ده
د آسمان پيغلۍ نجلۍ!
په خوي ښکلې پښتنه يې
د غمجن مين شهي!
د خوشحال روح ته خطاب
د پښتون بهار له تاو
اي ميړه نره سرداره
تا پښتو ده ژوندۍ کړې
له خټک تر کندهاره
پښتانه دي يادوينه
ننگيالي ښاغلي پلاره!
چي پر مرگ دي هيره نه وه
د پښتو د ننگي لاره
تا ويل: پسله مرگه هلته تاسي ښخ کئ مړ خوشحال
د مغلو د پښو گرز ئې چيري نکي بيا پايمال
نه ىې مړ ته خو ژوندي يې
اې اديبه ننگياليه!
دا ښه نوم دي دايمي دي                                                                 
په ابد ژوندون ژونديه
ته زموږ ملي پيشوا يې
د پښتون پلار تورياليه!
پښتونواله دي ژوندۍ کړه
د پښتون لوي برياليه
تا و موږ ته وښودله د پښتو دا سمه لاره
ستا په توره به نازيږو د پښتون پښتونه پلاره
د پښتون بيړۍ چپه وه
د غزني دوران و تللي
د غوري لوئي وه ورکه
د سوري قام و نتلي
د لودين جنډۍ نسکوره                      
قطب الدين په زړه داغلي
د مغولو طالع لوړ و
د اورنگ توغ رپيدلي
يو څو ستا د سوز نارې وې، چي پښتون ئې راولاړ کئ
که نه ژر وو، چه خپل کور يې د مغل په لاس ويجاړ کئ
ستا نغمه وه څه دلسوزه
څه توده له خونده ډکه
د غوري، سوري افکار وو
خپروله دي پر ځمکه
د خپل دور فلاطون وې
تا مني هر سړى ځکه
قندهار تر ننگرهاره
له مهمندو تر خټکه
پښتنو ته تا ورکړي، په ښه شان درس د حيات دي
ستا ميراث و دوي ته عزم، ننگه توره او ثبات دي
زمانه ده بدله شوې
شلم قرن څه بيباک دي
د ضعيف غوښي قوي خوري
چه غښتلي دي سفاک دي
تمدن په وينو سور دي
د هغه چا چي بې واک دي
د شلمي پيړۍ دود دي
چي ضعيف باندي تاړاک دي
په دې عصر دې جنجال کي، ستا سبق موږ ته کافي دي
ستا د توري تورې پاته، زموږ هر رنځ لره شافي دي
سر را پورته که سرداره
د شلم قرن تماشې دي
شا و خوا پر گردۍ مځکه
د ملت "نيشن" نارې دي
ذرې وصل دي و لمر ته
څه عجيبي نندارې دي
ستا د ږغ هم کښته پورته
په دې غرو کي ږغږغې دي
ستا خو ږغ ؤ، پښتنو ته د پښتون نجيب ملت ته
قبائل ورک کئ له منځه، ځان کړي وصل مليت ته

 

راخی چی خو


زه دښکلاپه انــــــــــگازوپســـــــــــې ځــــــم
په سپين تندي توروپيــــــــکوپـــــــسې ځم
د مينتوب  نارې ســــــــــوري مــــي خوښي
په  چاودوزړونواوسيـــــــــلو پــــــــسېځم
چا وې چه زړه کړه خپـــــــــله ميـــــنه هيــــره
چاچي هيـــــــــرکــــــــړي يــم هغــو پسې ځم
دآشنايـــــي پـــه ليــــــــــونـــــتوب مي قسم
 ليونى نــــــه يــــــــم چــــي پــــــردوپسېځم
دبل پيرزودبـــــــــل ښهــــــــانـــــه څـــه کـړم
 ستاپـــــــهجــــــفا نــــــاز ونخــــروپسې ځم
ليــــــــونـــــۍميـــــنه ســــدلــــه سره بيايي
يمه هــــــــوښيارخو ليــــــــونـــــــو پسې ځم
مخ مي گريږي،لـــــــه حرمـــــــــه تـــــا تــــــه
 هيــــــواده  ستـــا پـــــــاکي ورشوپسېځم
يمه پـــــه يــــــــادودي د ورځــــــي ژونـــدى
چي شپه شي بيا دي انديښنو پــــسې ځـــم
 راځـــــه  چـــــــي ځود عشق نــغرې ننــگوو
زړه زه پـــــــه  بــــلـــــوانگــــــازوپسې ځـــــم

د شعر هنګامه

چيزاهدپهميولږشونډهلنــــــــدهکړه
پهتيندکوکييېجوړهعربـــــــــــدهکړه
 
تندهنهسولهپهماتهدرنــــــــدانـــــو
پهاندو،ايندويېتشهميــــــــکدهکړه
 
ساقينهوهسيمستاوغــرقپهميو
دارندياومينوشييېلهمازدهکړه
 
خلکواييدپردېترشااســــــراردي
څهخونهووچييېپورتهداپردهکړه
 
سيلداوښويېلهسترگوراايلهسو
شرمندهيېهمآموهمنـــــــربــــدهکړه
 
پسلهډيرهميداښکليشعــرووې
هنگامهدساړهشعرميتـــــودهکړه

 

 

زمانه

زمانه پر مخ روانه گــــــــــــــــړنـــــــدي ده

انتظار نه کا زموږ د پــــــــــاڅــــــــــيدلو

 

ياران لاړل په چمن کي نـــــــــندارې کـــا

موږ يو پاتي لا په څير د يخنـــــــــــيولو

 

زړه دي سوړ حيات بيخونده سينه يخه

روح آرزو کړې د کالند د تــــــشولــــــو

 

په يوه پياله دي مړ قوم را بيدار کــــړه

گوره ځي  مخ د گړنگ په پريـــــــوتــلو

 

د ژوندون خزان به ټول بهار بهار شي

که ساقي وکړي همت د مي ويـــشلو

ملی محبت

په هر لوري "پښتوننخوا" کي

تل د وروڼو يارانه وي

يو ملي نشاط شغف وي

د سرور يو هنگامه وي

په هر ځاي کي چي اوسيږي

پښتانه په يوه خوله وي

په نعمت په ښادو ښاد وي

مينه تل سره توده وي

زه جاريږمه له تا نه، ته له ما سره خوږ ورور يې

پر يوه لوري مو يون وي، زه يم ستا ته زما د کور ىې

 

زور عظمت

زه له وروره سره کښينم

لاس تر غاړه ئې خواله کړم

بيا نو وړاندي و دنيا ته

د لوړتيا زړه نقشه کړم

د شير شاه قدر شي نوي

چه را ياده بنگاله کړم

د ايشيا په منځ کي بل وار

د احمد په دود ناره کړم

د غوري داستان شي نوي، د غزني دوران شي نوي

مړې ايرې مي بيرته اور شي، زمانه څراغ روښان شي نوي

 

د کور قاصد


راته ووايه

حال د يارانو

د وطن خپل

و ما پرديس ته

حال را ښکاره که

د دلدارانو،

د وطن څپل

د کور قاصده!

د کور قاصده!

راته ووايه

حال د يارانو

په شنو باغو کي

په شنو دښتو کي

د وطن به

نسيم چليږي

توري وريځي

گرځي دور ځي

بيا به اوريږي

پاكه فضا كي

د آسمانو بي

لمرونه گرځي

ستوري ځليږي

د كور قاصده!

د کور قاصده!

راته ووايه

حال د يارانو

هلته به اوس

بيا پسرلي وي

ښه به هوا

د گل خندا وي

د مستي لوبي

چه مو کولې

هغه به ټوله

بيا مهيا وي

لمر به ځليږي

بلبل چغيږي

غنچې غوړيږي

روڼ به سما وي

د کور قاصده!

د کور قاصده!

راته ووايه

حال د يارانو

 

 

 

 

 

شهدای کندهار

به راد مردى مردان وطن بود آباد

جهان پير چنين رسم كهنه اي بنهاد

بيا به تربت ما اندكى تأمل كن!

عظيم درس شهامت پذير از استاد

حصار شهر چو منكوب شد بدست عدو

وطن ز جور اجانب نهيب ديد زياد

براي حفظ وطن سر نهاده ايم بكف

عدوى دين بهزاران هزار، و ما هفتاد

بسال هجري الف و دويست و هفت و دو

"هماى اوج شهادت بدام ما افتاد"

بخاك و خون بتپيديم در ر  ۀكشور

بلي، بغيرت مردان  وطن شود آزاد

هميشه زى! به جهان اى وطن بفر كهن

زخون ما بر و بومت هماره گلگون باد!

سرود دشمن

دلا منال كه دور سخن نخواهد ماند

سرود دشمن و اندوه من نخواهد ماند

چنانكه جلوه مرغ چمن به جاى نماند

سياه چادر زاغ و زغن نخواهد ماند

بهار آيد و گل خندد و بگريد ابر

غبار غم به عذار چمن نخواهد ماند

مدار غم كه حقيقت نمى شود مغلوب

نگين جم به كف اهريمن نخواهد ماند

رود ز كشور ما "جيش" ديردون پليد

سپاه ظلم بخاك وطن نخواهد ماند